Hotline 0-2530-2556 โรงพยาบาลคุณภาพ โรงพยาบาลสีเขียว 22 ปี Green Hospital

ความรู้เพื่อสุขภาพ

<< กลับ
ข้อเข่าเสื่อม
 
        โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคที่พบได้บ่อยมากในผู้สูงอายุ ทำให้เกิดอาการปวด เข่าบวมแดง เข่าฝืด ยึด มีเสียงดังในเข่า ไม่สามารถประกอบกิจวัตรประจำวันได้อย่างปกติ สาเหตุหลักอันเนื่องมาจาก

๏ เป็นผลจากความเสื่อม และการใช้ข้อเข่าที่ไม่ถูกต้องมานานตั้งแต่วัยหนุ่มสาว
๏ น้ำหนักตัวที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้เข่าต้องรับน้ำหนักเพิ่มขึ้น 2 - 3 เท่าตัว ในเวลาที่ก้าวเดิน
๏ เคยได้รับอุบัติเหตุบริเวณข้อเข่ามาก่อน เช่น บาดเจ็บ จากการเล่นกีฬา
๏ เคยมีการอักเสบติดเชื้อ หรือเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์

 
 















 

อาการของโรค

๏ เริ่มจากมีอาการปวดบริเวณข้อเข่า เป็นๆ หายๆ เมื่อพักการใช้เข่าอาการปวดจะทุเลาลง และจะปวดมากขึ้นเมื่อมีการใช้งานของข้อเข่าเพิ่มมากขึ้น ในรายที่เป็นมากจะมีอาการปวดตลอดเวลา
๏ บริเวณข้อเข่าจะฝืดและติดขัดในขณะที่ใช้งาน
๏ ข้อเข่ามีลักษณะผิดรูปไปจากปกติ เปลี่ยนรูปร่างไปจากเดิม เข่าบวมโต หรืออาจขาโก่งงอ


แนวทางการดูแลรักษา

1. ลดอาการปวดข้อและอาการกล้ามเนื้อเกร็งโดยการใช้กระเป๋าน้ำร้อนประคบ
2. บริหารกล้ามเนื้อรอบเข่าอย่างสม่ำเสมอเพื่อช่วยลดแรงกระทำต่อข้อเข่า
3. ใช้สนับเข่าในรายที่เข่าเสียความมั่นคง สนับเข่าจะช่วยให้ข้อเข่ากระชับ ลดอาการปวด แต่ถ้าใช้เป็นเวลานานจะพบกล้ามเนื้อรอบเข่าเนื่องจากไม่ได้ใช้งานของข้อเข่า จึงควรมีการบริหารข้อเข่าอย่างสม่ำเสมอ
4. ควรหลีกเลี่ยงการนั่งพับเพียบ คุกเข่า นั่งขัดสมาธิ นั่งยองๆ ซึ่งจะทำให้เกิดความเสื่อมในข้อเข่าเร็วยิ่งขึ้น
5. ใช้เท้าช่วยแบ่งเบาแรงที่กระทำต่อข้อเข่า และช่วยเพิ่มความมั่นคงในการยืน เดิน หรืออาจใช้ร่มที่มีจุกยางอุดปลายร่มเพื่อกันลื่น
6. ลดน้ำหนัก เพราะน้ำหนักตัวมีผลต่อเข่า
7. หลีกเลี่ยงการขึ้นลงบันไดบ่อยๆ โดยไม่จำเป็น เพราะเข่าจะต้องรับน้ำหนัก ประมาณ 3-4 เท่า ของน้ำหนักตัวผู้นั้นขณะขึ้นลงบันได



การบริหารกล้ามเนื้อรอบเข่า

สามารถบริหารได้หลายท่า ได้แก่
1. นั่งชิดเก้าอี้ เหยียดเข่าตรงแล้วเกร็งค้างไว้นับ 1-10 หรือเท่าที่จะทำได้ แล้วเอาลงนับ 1 ครั้ง ทำทั้งสองข้างสลับกัน



















 

2. นอนหงายเอาหมอนเล็กๆ หรือผ้าม้วนวางใต้เข่า เกร็งสะบ้า เหยียดเข่าตึง นับ 1-10 เช่นกัน
3. นอนหงายชันเข่าข้างหนึ่งไว้ และเหยียดเข่าด้านตรงข้าม ยกขาสูงประมาณ 1 ฟุต เกร็งค้างไว้นับ 1-10 แล้วเอาลง ทำสลับกัน ซ้าย และขวา
4. นั่งไขว้ขา โดยขาบนกดลง และขาล่างเหยียดขึ้น เกร็งนับ 1-10 ทำสลับข้างกัน ท่านี้ช่วยให้กล้ามเนื้อหน้าขาและท้องขาแข็งแรงขึ้น

 


 



















การใช้ข้ออย่างถูกวิธี

ควรมีการปรับอิริยาบถให้เหมาะสม เช่น
1. การซักผ้า ซักทีละไม่มากชิ้น นั่งซักบนเก้าอี้เตี้ยๆ และเหยียดเข่าสองข้าง ถ้าสามารถใช้เครื่องซักผ้าได้จะเป็นการดี
2. การรีดผ้า ควรหลีกเลี่ยงการนั่งพื้นรีดผ้า ควรใช้การนั่งบนเก้าอี้ หรือยืนรีดแทน และควรมีเก้าอี้เตี้ยๆ สำหรับรองพักขาข้างหนึ่งไว้เพื่อช่วยพักกล้ามเนื้อขาและหลัง
3. หลีกเลี่ยงการก้มถูพื้นบ้าน หรือการก้มทำความสะอาดห้องน้ำ ให้ใช้ไม้ถูพื้นแทน
4. การไปวัดฟังเทศน์ ควรนั่งเก้าอี้แทนการนั่งพับเพียบ
5. การนั่งขัดสมาธิทำสมาธิ อาจเลี่ยงโดยนั่งสมาธิบนเก้าอี้แทนการนั่งขัดสมาธิกับพื้น
6. หลีกเลี่ยงการนั่งพื้น เนื่องจากต้องงอเข่ามาก โดยเฉพาะเวลาลุกขึ้น และนั่งลง
7. สำหรับการใช้ส้วมประเภทส้วมซึม การนั่งยองๆ จะทำให้เพิ่มอาการปวดเข่า อาจปรับได้โดยการหาม้าสามขาคล่อมบนส้วมซึม และนั่งบนม้าสามขาแทน หรือใช้ส้วมนั่งแบบชักโครก

การออกกำลังกายในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม

        การออกกำลังกายในน้ำ เป็นการออกกำลังกายที่ดีที่สุด สำหรับผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม แต่การเดิน เป็นการออกกำลังที่ดีเช่นกัน นอกจากนี้ อาจใช้การขี่จักรยาน โดยปรับอานนั่งให้สูงกว่าปกติเล็กน้อย เพิ่มหรือลดการงอเข่าที่มากเกินไป การออกกำลังกายที่ควรเลี่ยงคือการวิ่ง เนื่องจากมีแรงกระแทก และกระทำต่อข้อเข่าสูงมากๆ หรือการเต้นแอโรบิคบางท่าที่มีการกระโดด หรือบิดงอหัวเข่ามาก ดังนั้น ควรพิจารณาตามความเหมาะสมของสภาพร่างกายของผู้นั้นจึงจะได้ประโยชน์ และไม่เกิดผลเสียจากการออกกำลังกาย เมื่อท่านดูแลข้อเข่าอย่างถูกต้อง และเหมาะสม จะช่วยชะลอความเสื่อม และยืดอายุการใช้งานของข้อเข่า ซึ่งจะเป็นการช่วยเพิ่มคุณภาพในการใช้ข้อเข่าของท่าน